قالب وردپرس
uptheme

بررسی کامل دیابت نوع ۱:علت، علائم و درمان

دیابت نوع یک

دیابت یا بیماری قند بیماری است که با افزایش بیش از حد غلظت قند خون مشخص می گردد. وقتی تشخیص این بیماری توسط پزشک برای کسی مطرح می گردد در خیلی از اوقات یک تعجب همراه با ترس برای فرد مبتلا ظاهر می شود. بیماران دیابتی در مراحل اولیه در بعضی از موارد از به کار بردن لفظ دیابت اِبا داشته و می گویند فقط قند خون آن ها کمی بالا است. اما واقعیت با این کتمان عوض نمی شود. داشتن اطلاع صحیح از این بیماری از آن جا که بیماری دیابت، بیماری مزمنی می باشد شما را در کنترل بیماری کمک خواهد کرد.

دیابت نوع ۱ چیست؟


در دیابت نوع ۱ ( یا دیابت جوانی یا دیابت وابسته به انسولین)، پانکراس هیچ انسولینی ترشح نمی کند، انسولین هورمونی است که بدن را قادر می سازد تا  گلوکز موجود در غذا را به انرژی تبدیل کند. درنبود این هورمون، گلوکز به جای تبدیل به انرژی به جریان خون باز می گردد و سبب ایجاد علایم و مشکلات بسیاری از جمله خستگی می شود. دیابت نوع ۱ با نوع ۲ متفاوت است زیرا که دیابت نوع ۱ تنها با انسولین قابل درمان است، که این انسولین معمولا یا از طریق تزریق زیر پوستی یا از طریق پمپ انسولین به فرد تجویز می گردد. بسیاری از علایم دیابت نوع ۱ مشابه نوع ۲ هستند. پزشک شما می تواند با انجام آزمایشاتی عملکرد پانکراس شما را بررسی کرده و تشخیص قطعی را بدهد.

علائم


نشانه های این بیماری می توانند به سرعت خود را نشان دهند و شامل:

  • تشنگی شدید ، خشکی دهان و ادرار پی در پی
  • کاهش وزن غیرعادی، خستگی و بی حالی
  • گرسنگی شدید و افزایش اشتها
  • تاری دید
  • مشکلات پوستی (خشکی پوست، عفونت های قارچی و باکتریایی) که معمولا در دخترها شایع تر از پسرهاست.

سایر نشانه های خطرناک این بیماری که در اثر عدم کنترل قندخون رخ می دهد، شامل:

  • از دست دادن هوشیاری
  • بی حسی یا سوزن سوزن شدن در پا
  • کتواسیدوز – زمانیکه سلول های شما نمی توانند برای تامین انرژی قند بسوزانند شروع به سوزاندن چربی برای بدست آوردن انرژی می کنند که اینکارشان باعث بوجود آمدن کتون ها در خون می شود. کتون ها اسیدهایی هستند که می توانند بدن را مسموم کنند. میزان بالای اسید در بدن و سایر اختلالات که در نتیجه تغییر سطح PH خون ایجاد شده‌اند، می توانند فرد را دچار اغماء کنند. در این شرایط باید فرد را سریعا به بیمارستان منتقل کرد.

عوارض ابتلاء به دیابت نوع ۱


دیابت نوع یک می تواند اعضا اصلی بدن از جمله قلب، رگهای خونی، سیستم اعصاب، چشم‌ها و کلیه ها را تحت تاثیر قرار دهد. کنترل همیشگی قندخون و نگه داشتن آن در سطح نرمال می تواند، بطور چشمگیری خطر ابتلاء به بسیاری از بیماری‌ها را کاهش دهد. بعضی از خطراتی که دیابت طولانی مدت و کنترل نشده می تواند برای سلامتی داشته باشد، شامل:

  • بیماری های قلب و رگ های خونی، بیماری عروق کرونر با درد قفسه سینه (انژین)، حمله قلبی، سکته مغزی، تنگ شدن رگها (تصلب شریان) و فشارخون بالا بعضی از بیماریهایی هستند که ممکن است برای افرادیکه دیابت طولانی مدت و کنترل نشده دارند رخ دهد.
  • آسیب به سیستم عصبی (نوروپاتی)
  • آسیب دیدن کلیه ها (نفروپاتی)
  • آسیب به چشم ها
  • آسیب های درمان نشده به پا که ممکن است منجر به قطع پا شود.
  • مشکلات پوستی و دهانی
  • پوکی استخوان
  • مشکل در هنگام بارداری، قندخون بالا می تواند برای هردو مادر و فرزند در هنگام بارداری زیان بار باشد.
  • مشکل شنوایی

چه هنگامی باید به یک پزشک متخصص مراجعه کنیم؟


در صورت افزایش ناگهانی تشنگی، پرنوشی و پر ادراری باید به از متخصص مراقبت‌های بهداشتی خود مراجعه کنید. همیشه باید از دست دادن وزن ناخواسته به یک پزشک گزارش شود. اگر شما یا فرزندتان دیابت نوع ۱ دارید، به‌طور منظم به پزشک خود مراجعه کنید تا مطمئن شوید که قند خون خود را در کنترل دارید. شما همچنین باید به‌طور منظم برای بررسی عوارض بیماری مانند بیماری قلبی، مشکلات چشم و عفونت‌های پوست موردبررسی قرار گیرید. به ‌احتمال ‌زیاد دکتر شما پیشنهاد می‌کند که به‌طور منظم از متخصصین دیگر نیز کمک بگیرید. این امر ممکن است شامل یک ارجاع به پا پزشک برای بررسی پاهای شما و چشم‌پزشک باشد تا چشمانتان را برای علائم عوارض دیابت چک کند.

تشخیص بیماری دیابت نوع۱


دیابت نوع ۱ توسط ترکیبی از علائم، سن و آزمایش خون تشخیص داده می‌شود. آزمایش خون شامل آزمایشی برای تشخیص سطح قند و سایر مواد موجود در آن است.

  • آزمون قند خون ناشتا (FPG): خون‌گیری در صبح بعد از ۸-۱۰ ساعت ناشتا بودن انجام می‌شود. به‌طورمعمول، میزان قند خون ناشتا بین ۷۰ تا ۱۰۰ میلی‌گرم در دسی لیتر باقی می‌ماند. اگر سطح قند خون ناشتا ۱۲۶ میلی‌گرم / دسی لیتر یا بالاتر باشد، تشخیص بیماری دیابت است.
  • آزمون تحمل گلوکز خوراکی (OGTT): قند خون دو ساعت پس از مصرف ۷۵ گرم گلوکز اندازه‌گیری می‌شود. اگر میزان قند خون ۲ ساعته ۲۰۰ میلی‌گرم / دسی لیتر یا بالاتر باشد، تشخیص بیماری دیابت است.
  • آزمایش گلوکز خون تصادفی: اگر قند خون ۲۰۰ میلی‌گرم در دسی لیتر یا بیشتر در هر زمان از روز همراه با دیگر علائم دیابت باشد، مجموعه این علائم برای تشخیص کافی است.
  • هموگلوبین A1C (گلیکو هموگلوبین): این آزمون میانگین گلوکز را در طی دو تا سه ماه گذشته اندازه‌گیری می‌کند. اگر سطح هموگلوبین A1C 6.5٪ یا بالاتر باشد، دیابت تشخیص داده می‌شود.

آیا دیابت نوع ۱ قابل پیشگیری است؟


هیچ راهی برای پیشگیری از دیابت نوع ۱ وجود ندارد. با وجود این حقیقت، شما می توانید با اجرای مراقبت های دیابتی و میزان هموگلوبین A1C نرمال و کنترل دقیق  قند خون، شانس ایجاد مشکلات ناشی از دیابت را کاهش دهید. کلینیک ها و مراکز درمانی بسیاری هستند که به شما کمک می کنند تا با استفاده از برنامه های جامع درمانی تا حد ممکن به سلامتی دست یابید.

درمان دیابت نوع ۱


بسیاری از افراد با اینکه به دیابت نوع یک مبتلا هستند، عمر طولانی و زندگی سالمی دارند. کلید حفظ سلامتی در دیابت نوع ۱، حفظ قند خون در محدوده‌ای است که پزشک به شما می‌گوید. شما باید قند خون‌تان را به‌طور مرتب چک کنید تا با انجام اصلاحاتی بر روی انسولین دریافتی، غذاها و فعالیت‌های بدنی‌تان، قند خون را در محدوده‌ی مناسبی نگه دارید. تمام افرادی که به دیابت نوع ۱ مبتلا هستند، باید برای کنترل قند خون‌شان انسولین تزریق کنند. وقتی که پزشک‌تان درمورد انسولین صحبت می‌کند، سه نکته‌ی زیر را به شما یادآور خواهد شد:

  • زمان شروع اثر: مدت زمانی که طول می‌کشد انسولین وارد جریان خون‌تان شود و شروع به کاهش قند خون‌تان کند.
  • زمان اوج اثر: زمانی‌که انسولین حداکثر اثرگذاری را در کاهش قند خون دارد.
  • مدت زمان اثر: مدت زمانی که اثرگذاری انسولین پس از شروع، باقی می‌ماند.

انواع مختلف انسولین عبارتند از:

  • انسولین سریع‌الاثر: زمان شروعِ تأثیرگذاری این انسولین، نزدیک به ۱۵ دقیقه است. زمان اوج اثر آن نزدیک به ۱ ساعت و مدت زمان اثر آن بین ۲ تا ۴ ساعت است.
  • انسولین رگولار یا کوتاه‌اثر: زمان شروع اثر آن نزدیک به ۳۰ دقیقه است. زمان اوج اثر آن بین ۲ تا ۳ ساعت و مدت زمان اثر آن بین ۳ تا ۶ ساعت است.
  • انسولین با اثر متوسط:‌ این انسولین زودتر از ۲ تا ۴ ساعت وارد جریان خون نمی‌شود. به عبارتی زمان شروع اثر این انسولین بین ۲ تا ۴ ساعت، زمان اوج اثر آن بین ۴ تا ۱۲ ساعت و مدت زمان اثر آن بین ۱۲ تا ۱۸ ساعت است.
  • انسولین با اثر طولانی: چند ساعتی طول می‌کشد تا این انسولین شروع به تأثیرگذاری کند. تأثیر این انسولین به‌مدت ۲۴ ساعت باقی می‌ماند.

معمولا پزشک‌تان با تزریق دو نوع انسولین در روز شروع خواهد کرد. تعداد تزریق‌ها ممکن است به ۳ تا ۴ مرتبه در روز افزایش یابد. بیشتر انسولین‌ها در ظرف شیشه‌ای کوچکی به نام «ویال» نگهداری می‌شوند. سپس به کمک سوزنی که در سر سرنگ وجود دارد، انسولین را از ویال به درون سرنگ کشیده و تزریق می‌کنند. امروزه انسولین به‌وسیله‌ی قلم انسولین نیز قابل دریافت است. همچنین انسولین می‌تواند به کمک ابزاری از طریق استنشاق توسط بدن دریافت شود. روش دیگر برای دریافت انسولین، پمپ انسولین است. در پمپ انسولین می‌توانید به کمک یک لوله‌ی نازک، انسولین موردنیازتان را دریافت کنید. پزشک‌تان با توجه به شرایط، بهترین روش دریافت انسولین را برای‌تان انتخاب خواهد کرد.

چگونه واکنش به انسولین را درمان کنیم؟


همیشه به همراه خود حداقل ۱۵ گرم کربوهیدراتی که زود جذب شود داشته باشید. این موارد سطح قند خونتان را به سرعت بالا می آورند و تا جلوی واکنش را بگیرد. چند مثال:

  • یک دوم فنجان آب میوه یا نوشابه ی غیر رژیمی
  • یک فنجان شیر
  • دو قاشق غذا خوری کشمش
  • ۳ قرص گلوکز یا ۵ عدد آبنبات

اگر قند خونتان بعد از ۱۵ دقیقه هنوز پایین بود ۱۵ گرم دیگر استفاده کنید. اگر بیهوش شوید اطرافیان باید کمکتان کنند. همیشه با خود پلاک یا چیزی حمل کنید که روی آن نوشته شده باشد دیابت دارید و به همراه خود کیت گلوکاگون داشته باشید. این دارو به زیر پوست تزریق می شود، به دوستان و افراد خانواده بگویید که نشانه های واکنش به انسولین چیست و به آنها نشان دهید که چگونه دارو را تزریق می کنند.

چه چیزی می‌توانید بخورید؟


صحبت ها و خرافات زیادی درباره اینکه افراد دیابتی چه چیزی می توانند بخورند یا نمی توانند بخورند وجود دارد. حقیقت این است که هیچ غذایی محدود نمی شود. به عنوان بخشی از یک برنامه غذایی متعادل و در کنار درمالن می توانید شیرینی نیز استفاده کنید. مهم این است که با درمانگر خود همیشه برای متعادل کردن تزریق انسولین، وعده های غذایی و فعالیت فیزیکی هماهنگ باشید.

می‌توانید باردار شوید؟


اگر برنامه دارید تا بچه دار شوید حتما پزشک خود را نیز مطلع کنید. اگر دیابتتان خوب کنترل نشده باشد، می تواند عوارضی مانند نقائص هنگام تولد ایجاد کند. کنترل مناسب قند خون قبل از بارداری از چنین مشکلاتی و سقط جنین پیشگیری می کند. خطر صدمه رسیدن به چشم و بالا رفتن شدید قند خون نیز کم می شود.

کودکان و دیابت


وقتی مشخص می شود که یک کودک دیابت دارد، کل خانواده تحت تاثیر قرار می گیرند. والدین باید به کودک برای چک کردن قند خون، برنامه ریزی وعده ها، و تنظیم دوز انسولین کمک کنند. بیماری نیاز به نگهداری ۲۴ ساعته دارد. پس باید برای مدسه و دیگر فعالیت ها نیز برنامه داشته باشید. با مدرسه کودک خود چک کنید که چه کسی اگر نیاز باشد می تواند به او انسولین تزریق کند. “برخی از عواملی که در ادامه آمده در ابتلای کودکان به این بیماری موثرند:

  • زندگی در آب و هوای سرد، خطر بروز این بیماری را افزایش می‌دهد. خطر ابتلا به دیابت نوع اول (دیابت کودکان) در کشور فنلاند ۳۰۰ برابر بیشتر از آمریکا است.
  • افرادی که آنتی بادی‌های خاصی در بدن خود دارند بیشتر در معرض ابتلا به دیابت نوع ۱ (دیابت کودکان) هستند. این آنتی بادی‌ها توسط سیستم ایمنی خود شخص و در واکنش به نوعی ویروس تولید می‌شود و بنابراین تصور می‌شود که نوعی ویروس عامل ابتلا به دیابت وابسته به انسولین است.
  • نژاد شخص نیز یکی از عوامل خطر است. این بیماری در بین سفید پوستان بیشتر از زردپوستان و سیاه‌پوستان شایع است.
  • در نهایت شروع کردن به دادن غذا به کودک زودتر از زمان معین می‌تواند در ابتلا به دیابت نقش داشته باشد. کودکانی که از شیر مادر تغذیه کرده اند و از سن بالاتری شروع به خوردن غذاهای جامد کرده‌اند، کمتر از سایر کودکان به دیابت وابسته به انسولین مبتلا می‌شوند.” (منبع: سایت https://drmanshadi.ir/)

 

نویسنده: وبگاه دیابت

اشتراک گذاری این نوشته

دیدگاه شما چیست ؟

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *