قالب وردپرس
uptheme

دیابت در بارداری: علائم، عوارض و درمان

دیابت در بارداری

دیابت بارداری نوعی از دیابت است که تنها در دوران بارداری بروز می‌کند. دیابت بارداری معمولا در ماه‌های آخر بارداری تشخیص داده می‌شود. در صورتی که در ماه‌های آغازین بارداری خود به دیابت مبتلا شده‌اید، احتمال آن وجود دارد که قبل از بارداری نیز مبتلا به دیابت بوده‌اید. کنترل دیابت بارداری کمک می‌کند که شما و کودکتان، هر دو سالم بمانید. در صورتی که سریعا برای کنترل قند خون خود اقدام کنید، می‌توانید خودتان و کودکتان را از خطرات احتمالی در امان نگه دارید.

دیابت بارداری ( Gestational Diabetes ) چیست؟


دیابت بارداری به شرایطی گفته می شود که افزایش سطح گلوکز خون برای اولین بار در طی دوره بارداری تشخیص داده می شود. دیابت بارداری، نوعی از دیابت می باشد که در زمان حاملگی بصورت ناگهانی آشکار می شود علت دقیق دیابت باردای مشخص نیست. دیابت بارداری یکی از دلایل اصلی سقط های مکرر در اوایل بارداری است. افزایش قند خون غیر طبیعی در دوران بارداری می تواند هم ادامه بارداری را با خطر سقط مواجه نمایید و هم برای جنین و مادر عوارض جبران ناپذیری بدنبال داشته باشد.  با توجه به عوارضی که دیابت بارداری برای جنین و مادر می تواند داشته باشد، پیشگیری و کنترل دیابت در طی دوران بارداری ضروری می باشد.

علت دیابت بارداری


دیابت بارداری وقتی اتفاق می‌افتد که بدن شما نتواند در دوران بارداری، به اندازه کافی انسولین تولید کنند. در طی دوران بارداری، بدن شما هورمون‌های بیشتری تولید می‌کند و دستخوش تغییرات زیادی مانند اضافه وزن می‌شود. این تغییرات باعث می‌شود که سلول‌های بدن شما مانند قبل به خوبی از انسولین بهره‌برداری نکنند، وضعیتی که به آن “مقاومت به انسولین” گفته می‌شود . مقاومت به انسولین باعث می‌شود بدن شما به انسولین بیشتری احتیاج پیدا کند و در صورتی که غده‌ی پانکراس نتواند این نیاز به انسولین را تامین کند، شما به دیابت بارداری مبتلا می‌شوید. تمامی زنانی که باردار می‌شوند، تا حدودی به وضعیت”مقاومت به انسولین” دچار می‌شوند. با این حال برخی از زنان حتی قبل از این که باردار شوند نیز، تا حدودی به وضعیت “مقاومت به انسولین” دچار بوده‌اند، که علت آن نیز معمولا اضافه وزن است. این زنان، زمانی که باردار می‌شوند، میزان نیاز بدنشان به انسولین از قبل نیز بیشتر میش‌ود و بیشتر از دیگران در معرض خطر ابتلا به دیابت بارداری هستند .

علائم دیابت بارداری چیست؟


اگر هر یک از نشانه‌های زیر را در خود مشاهده کردید برای بررسی به پزشک مراجعه نمائید. چرا که علائم دیابت بارداری شبیه سایر نشانه‌های مرتبط با بارداری است و تشخیص آن بسیار سخت است.

  • افزایش اشتها: با وجود آنکه ولع به خوردن از علائم این بیماری است ولی علی‌رغم آن زن باردار ممکن است دچار کاهش وزن شود.
  • تشنگی زیاد: زن باردار مبتلا به دیابت در بارداری دچار تشنگی زیاد می‌شود؛ زیرا بدن برای رقیق کردن گلوکز بالا در خون، آب و مایعات بیشتری طلب می‌کند.
  • تاری دید: بدن برای رقیق کردن خون، مایعات را از بافت‌ها به سمت خون بیرون می‌کشد؛ در این میان آب عدسی چشم نیز می‌تواند تحت تاثیر این بیماری خارج شود که در نهایت این عمل تمرکز بینایی را تحت تأثیر قرار داده و باعث تاری دید می‌شود.
  • احساس خستگی: به دلیل اینکه در اثر این بیماری بدن نمی‌تواند به طور مناسب از قند خون (گلوکز) به عنوان سوخت برای تولید انرژی استفاده کند انرژی بدن کم شده و باعث احساس خستگی می‌شود.
  • تکرر ادرار: مصرف زیاد مایعات در اثر تشنگی زیاد باعث دفع بیش از حد ادرار می‌شود.
  • بروز عفونت در بدن: بیماری دیابت باعث کاهش توانایی بدن در مقابله با عفونت‌ها می‌شود و باعث بروز عفونت‌هایی همچون عفونت مثانه، عفونت واژن (بخصوص عفونت قارچی در بارداری) و سایر عفونت‌های دیگر می‌شود.

 تاثیر دیابت بارداری بر نوزاد


دیابت بارداری می تواند بر نوزاد شما تاثیر بگذارد:

رشد بیش از حد (ماکروزومی)

دیابت بارداری ممکن است سبب شود که کودک شما بسیار بزرگ و دارای چربی اضافی باشد. این باعث می شود که هنگام زایمان به مشکل برخورد کنید.

گلوکز خون پایین (هیپوگلیسمی)

درست بعد از تولد نوزاد، سطح قند خونش ممکن است بسیار پایین بیاید (هیپوگلیسمی)، زیرا در بدن آنها انسولین بسیار زیاد است. گلوکز اضافی در بدن شما در واقع بدن نوزاد را به افزایش انسولین تحریک می کند، بنابراین وقتی نوزاد خارج از رحم است، انسولین اضافی باعث بروز مشکلات می شود.

مشکلات تنفسی

گاهی نوزادان پس از تولد دچار سختی تنفس می شوند و این مشکل تنفسی در نوزادانی که مادران مبتلا به دیابت بارداری دارند، بیشتر احتمال بروز دارد.

علاوه بر سه مورد فوق دیابت بارداری باعث افزایش خطر مرگ جنین قبل از تولد و یا در مدت کوتاهی بعد از آن نیز می‌شود. (منبع: https://drsamami.ir/)

عوارض دیابت بارداری برای مادر


دیابت بارداری ممکن است برای مادران هم مشکلاتی به وجود آورد.

فشار خون بالا و پره اکلامپسی

دیابت بارداری، خطر ابتلا به فشار خون بالا و همچنین پره اکلامپسی را افزایش می دهد که یک عارضه جدی برای بارداری است.

دیابت در آینده

اگر دیابت بارداری داشته باشید، احتمال دارد در بارداری آینده هم مبتلا شوید. همچنین احتمال این که با بالا رفتن سن به دیابت نوع ۲ مبتلا شوید هم بیشتر است.

علاوه بر موارد ذکر شده ابتلا به دیابت بارداری می‌تواند احتمال بروز مشکلات دیگری را نیز افزایش دهد مانند: وجود مقادیر بیش از حد پروتئین در ادرار (دفع پروتئین)، نیاز به انجام جراحی (سزارین) برای به دنیا آوردن کودک، چرا که کودک شما بیش از حد بزرگ است و ابتلا به افسردگی.(منبع: سایت دکتر غلامپور فوق تخصص غدد)

تشخیص


مادرانی که احتمال ابتلا به دیابت بارداری در آنها بالاست، در اوایل بارداری برای تشخیص دیابت بارداری، غربالگری می‌شوند. این آزمایش که غربالگری دیابت نام دارد در مورد بقیۀ مادران باردار، در هفته‌های ۲۴ تا ۲۸ بارداری انجام خواهد شد. در این غربالگری، آزمایش چالش گلوکز برای مادر تجویز می‌شود. برای انجام این آزمایش، ابتدا باید یک نوشیدنی خیلی شیرین بنوشید و قند خون شما، یک ساعت بعد اندازه‌گیری شود. اگر نتایج آزمایش طبیعی باشد، اما پزشک احتمال ابتلا به دیابت بارداری را در شما بالا بداند، به منظور پیگیری، طی بارداری دوباره آزمایش تکرار خواهد شد، اما اگر نتایج به دست‌آمده در آزمایش چالش گلوکز بالاتر از ۱۳۰ تا ۱۴۰ میلی‌گرم در دسی‌لیتر باشد، برای تشخیص قطعی دیابت بارداری، پزشک برای شما آزمایش تحمل گلوکز سه ساعته یا دو ساعته تجویز خواهد کرد. برای انجام تحمل گلوکز، قبل از آزمایش باید ناشتا و هشت ساعت چیزی نخورده باشید. زمانی که به آزمایشگاه مراجعه می‌کنید، سطح قند خون ناشتای شما بررسی می‌شود. پس از آن باید یک نوشیدنی شیرین را بنوشید و قند خونتان یک، دو و سه ساعت بعد اندازه‌گیری می‌شود. اگر نتایج اندازه‌گیری‌شده، حداقل در دو مورد بیشتر از حد استاندارد باشد، شما مبتلا به دیابت بارداری هستید. از آنجا که آزمایش چالش گلوکز، فقط احتمال ابتلا به دیابت بارداری را نشان می‌دهد و برای تشخیص قطعی نیاز به آزمایش تحمل گلوکز نیز است، در برخی موارد، پزشکان از ابتدا آزمایش تحمل گلوکز را تجویز می‌کنند.

درمان دیابت بارداری


دیابت بارداری می تواند روی رشد و نمو جنین در طی حاملگی اثر داشته باشد. معالجه دیابت بارداری یعنی گام برداشتن برای نگهداری قند خون خود در حد نرمال ضمنا کنترل کردن قند خون توسط:

  • برنامه غذایی
  • ورزش
  • تزریق انسولین انسانی (اگر احتیاج باشد)

برنامه غذایی برای افراد مبتلا به دیابت بارداری

  • در صورت ابتلا به دیابت بارداری، روزانه حتما از مواد غذایی فیبردار استفاده کنید.
  • در صورت ابتلا به دیابت بارداری در برنامه غذایی خود از تمام گروه های غذایی استفاده کنید.
  • اگر به دیابت بارداری مبتلا هستند سعی کنید غذای مورد استفاده خود را در دفعات بیشتر و با حجم کمتر استفاده کنید (در ۶-۵ وعده غذایی)
  • مصرف غذاهای چرب، سرخ کرده و شور را در صورت داشتن دیابت بارداری به حداقل برسانید.
  • مصرف شیرینی جات و چربی ها را در هنگام ابتلا به دیابت بارداری به حداقل برسانید.
  • روزانه حتما از مواد غذایی فیبردار مانند حبوبات و غلات سبوس دار استفاده کنید.
  • به خاطر داشته باشيد كه نياز شما به گروه شير و لبنيات بيشتر از زمانيست كه باردار نيستيد.

ورزش مناسب برای دیابت بارداری

پیاده روی به کنترل دیابت بارداری کمک می کند. در میان ورزش ها، شنا و پیاده روی برای کنترل دیابت بارداری مناسب است و به کنترل قند خون شما کمک شایانی می نماید. با پزشک خود تماس بگیرید و از او بخواهید که بهترین نوع ورزشی را که برایتان مناسب است به شما معرفی کند. چنانچه در حال حاضر ورزش می کنید، بپرسید چه ورزشهای دیگری را نیز برای درمان دیابت بارداری می توانید انجام دهید.

درمان دیابت بارداری با تزریق انسولین (در صورت نیاز)

تزریق انسولین برای کنترل دیابت بارداری هیچ ضرری برای مادر و جنین ندارد. بعضی از خانمهایی که مبتلا به دیابت بارداری هستند، احتیاج به تزریق انسولین پیدا می کنند. بنابراین با داشتن یک برنامه غذایی درست و سالم و انجام تمرینات ورزشی در کنار آن، می توانید به نگهداری قند خود در حد نرمال کمک کنید. پزشکتان نحوه تزریق انسولین را به شما خواهد آموخت. تزریق انسولین هیچ ضرری برای شما و جنین تان ندارد زیرا نمی تواند از طریق رگهای خونی به او انتقال یابد.

پس از زایمان چه باید کرد؟


همان‌گونه که گفتیم احتمال بروز دیابت نوع۲ در خانم­‌هایی که سابقه دیابت بارداری دارند بالاتر است. بنابراین برای پیشگیری از بروز این امر باید ضمن رعایت رژیم غذایی درست و فعالیت ورزشی مناسب، افزایش وزن خود را کنترل کنند. دوران شیردهی بهترین زمان برای شروع برنامه غذایی و کاهش وزن است. به یاد داشته باشید یک رژیم غذایی صحیح در این دوران نه تنها موجب کمبودی در کمیت و کیفیت شیر نمی­‌شود بلکه می­‌تواند به سرعت بهبود وضعیت مادر نیز بیانجامد. همچنین توصیه می­‌شود کسانی که چنین سابقه­‌ای دارند در فواصل یک تا ۳ ساله میزان قندخون خود را از جهت غربالگری ابتلا به دیابت بررسی کنند. کنترل وزن و رژیم غذایی در کودکانی که از چنین مادرانی متولد شده­‌اند نیز اهمیت بیشتری نسبت به سایرین دارد زیرا خطر ابتلای آنان به دیابت در سنین بالاتر را به شدت کاهش می‌دهد.

پیشگیری از دیابت بارداری


برای پیشگیری از دیابت بارداری لازم است موارد زیر را رعایت نمایید.

  • غذاهای سالم و غذاهای با فیبر بالا و کم چربی و کم کالری را انتخاب کنید. بر میوه ها، سبزیجات و غلات کامل تمرکز داشته باشید.
  • فعال باشید. ورزش قبل و در دوران بارداری می تواند به شما در محافظت از دیابت حاملگی کمک کند. اگر شما نمی توانید یک تمرین ۳۰ دقیقه ای را در روز خود قرار دهید، چندین جلسه کوتاه هم می تواند همان قدر خوب عمل کند.
  • قبل از بارداری وزن خود را کاهش دهید. پزشکان کاهش وزن در طول بارداری را توصیه نمی کنند. اما اگر قصد دارید باردار شوید، از دست دادن وزن اضافی پیش از بارداری ممکن است به شما کمک کند که بارداری سالمی داشته باشید.

نویسنده: وبگاه دیابت

اشتراک گذاری این نوشته

دیدگاه شما چیست ؟

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *