قالب وردپرس
uptheme

علت، علائم و درمان دیابت نوع دو

دیابت نوع دو

دیابت نوع ۲ بیماری جدی و رایجی در سراسر جهان است. با این حال تقریبا ۱/۳ بیماران مبتلا به دیابت نوع ۲ نمی دانند به چه بیماری جدی مبتلا هستند چرا که در اکثر موارد دیابت نوع ۲ علائم خاصی ندارد. آزمایش های اولیه و تشخیص به موقع به افراد کمک می کند از عوارض دیابت جلوگیری کنند. از جمله این عوارض دیابت می توان به هایپرگلیسمی مزمن که با آسیب رسیدن طولانی مدت به چشم، کلیه ها، اعصاب، قلب و عروق خونی همراه است، اشاره کرد.

دلایل ابتلا به دیابت نوع ۲


زمانی دیابت نوع ۲ رخ می‌دهد که بدن در برابر دیابت نوع ۲ مقاوم شده و یا غده پانکراس انسولین کافی تولید نمی‌کند. هرچند دلیل این اتفاق هنوز مشخص نیست، اما عوامل زیر بر این بیماری تاثیر داشته و خطر ابتلا به آن را افزایش می‌دهد:

  • وزن زیاد و یا چاقی
  • سن بالای ۴۵ سال
  • ابتلا به دیابت حاملگی
  • ابتلای سایر افراد خانواده به دیابت نوع ۲
  • ابتلا به مرحله پیش از دیابت
  • عدم تحرک
  • داشتن HDL خون پایین و یا تری گلیسیرید بالا
  • فشارخون بالا
  • نژاد و ژنتیک

علائم


دیابت یک وضعیت پزشکی است که در آن سطح قند یا گلوکز در جریان خون افزایش می­‌یابد. این حالت زمانی ایجاد می‌شود که انسولین کافی وجود نداشته باشد تا قند را به سلول برساند. سلول جایی است که قند به عنوان انرژی مورد استفاده قرار می‌گیرد. همین مسئله باعث می‌شود بدن به منابع انرژی جایگزین در بافت‌ها، عضله‌ها و اعضا تکیه کند. این یک واکنش سلسله‌وار است که می‌تواند منجر به بروز نشانه‌های متعددی بشود. دیابت نوع ۲ می‌تواند آهسته‌تر شکل بگیرد و نشانه‌های خفیف‌تری دارد که ممکن است در آغاز بیماری مورد غفلت قرار گیرند. علائم و نشانه‌های اولیه می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

  • احساس گرسنگی مداوم
  • بی‌حالی
  • خستگی
  • کاهش وزن
  • تشنگی مفرط
  • تکرر ادرار
  • خشکی دهان
  • خارش پوست
  • تاری دید

هنگامی که بیماری پیشر‌فت می‌کند، علائم شدیدتر و به‌صورت بالقوه خطرناک‌تر نیز می‌شوند. اگر قند خون برای مدت زمانی طولانی بالا باشد، علائمی مانند موارد زیر ممکن است بروز کند:

  • عفونت‌های قارچی
  • بریدگی‌ها یا کبودی‌هایی که دیر الیتام می‌یابند
  • به وجود آمدن نواحی تیره روی پوست
  • درد کف پا
  • احساس بی‌حسی و کرختی در اندام یا اعصاب نوروپاتی

اگر تعداد دو مورد و یا تعداد بیشتری از این علائم را در خود می‌بینید، باید به پزشک مراجعه کنید. دیابت چنانچه درمان نشود، می‌تواند جان انسان را در معرض خطر قرار دهد.

عوارض


برای بسیاری از مردم، دیابت نوع ۲ به طور مؤثری قابل کنترل است. دیابت نوع ۲ می‌تواند تقربیا تمام اعضای بدن را تحت تاثیر قرار دهد و عوارضی جدی به جا بگذارد، از جمله:

  • مشکلات پوستی مانند عفونت‌های باکتریایی با قارچی
  • آسیب عصبی یا نوروپاتی که می‌تواند منجر به از دست دادن حس یا کرختی و مورمور شدن اندام و همچنین مشکلات هاضمه مانند تهوع، اسهال و یبوست گردد.
  • گردش خون ضعیف در کف پاها که سبب می‌شود بریدگی و یا عفونت در آن ناحیه به کندی بهبود یابد و می‌تواند منجر به قانقاریا و از دست دادن پا شود.
  • اختلال در شنوایی
  • آسیب به شبکیه یا رتینوپاتی که می‌تواند منجر به کاهش بینایی، گلوکوم (آب‌سیاه) و آب‌مروارید شود.
  • بیماری‌های قلبی عروقی مانند فشار خون بالا، تنگ شدن شریان، آنژین، حمله‌ی قلبی و سکته
  • آسیب به کلیه و نارسایی کلیه

هیپوگلیسمی (افت قند خون)

هیپوگلیسمی زمانی می‌تواند اتفاق بیفتد که سطح قند خون پایین باشد. علائم آن می‌تواند شامل لرز، سرگیجه و دشواری در تکلم باشد. شما معمولا می‌توانید وضعیت را با خوردن فوری یک خوراکی و یا نوشیدنی مانند آبمیوه، نوشیدنی‌های بدون الکل و یا آبنبات درمان کنید.

هایپرگلیسمی (ازدیاد قند خون)

هایپرگلیسمی زمانی ممکن است اتفاق بیفتد که سطح قند خون بالا باشد. علائم مشخصه‌ی آن شامل تکرر ادرار و تشنگی زیاد است. ورزش کردن می‌تواند به کاهش سطح قند خون کمک کند.

عوارض در طول دوره‌ی بارداری و بعد از آن

اگر حین بارداری دیابت دارید، باید وضعیت خود را به دقت تحت نظر داشته باشید. دیابت چنانچه به خوبی مهار نشود، می‌تواند:

  • باعث عوارضی در وضع حمل و زایمان گردد.
  • ممکن است به اندام در حال شکل‌گیری نوزاد آسیب برساند.
  • باعث چاق شدن بیش از حد نوزاد شود.
  • خطر ابتلای کودک به دیابت در طول زندگی‌اش را افزایش دهد.

تشخیص دیابت نوع ۲


از آنجا که به نظر می‌رسد علائم دیابت نوع ۲ خفیف است یا ممکن است اصلا” آشکار نشود، بسیاری از افراد از ابتلاء خود به دیابت، بی‌خبر هستند. اگر از ابتلاء خود به بیماری دیابت دچار تردید هستید و یا دارای سابقه خانوادگی این بیماری می‌باشید، نگرانی خود را با پزشک در میان بگذارید. فقط لازم است یک آزمایش خون ساده انجام دهید. آزمایش ارجح برای شما تست قند خون ناشتا می‌باشد. طبق دستور پزشک، ازخوردن هر چیزی در شب قبل از این آزمایش اجتناب کنید. این آزمایش اگر در صبح انجام شود، نتایج قابل اعتمادتری نشان خواهد داد. آزمایشات دیگری نیز برای تشخیص بیماری دیابت وجود دارد. پزشک می‌تواند بر اساس هر یک از نتایج زیر دیابت نوع ۲ را تشخیص دهد:

  • سطح گلوکز خون ۱۲۶ میلی گرم در هر دسی لیتر (mg / دسی لیتر) و یا بالاتر، پس از ۸ ساعت ناشتا.
  • سطح گلوکز خون ۲۰۰ میلی گرم / دسی لیتر یا بالاتر، ۲ ساعت بعد از نوشیدن ۷۵ گرم آب قند.
  • سطح گلوکز خون ۲۰۰ میلی گرم / دسی لیتر یا بالاتر، در هر زمان از روز، همراه با علائم دیابت.

درمان دیابت نوع دو


از آنجا که دیابت قابل درمان نیست، هدف درمان این خواهد بود که سطح قند خونتان تا حد ممکن در محدوده طبیعی نگه داشته شده و علائمتان نیز کنترل شوند تا در آینده دچار عوارض و مشکلات ناشی از این بیماری نشوید. اگر تشخیص داده شده که دیابت دارید، پزشکتان می‌تواند مشکلتان را به طور مفصل برایتان توضیح داده و به شما کمک کند تا گزینه‌های درمان دیابت نوع دو موجود را بهتر بشناسید. او همچنین شرایطتان را به دقت تحت نظر خواهد داشت تا بتواند هرگونه مشکلی که برای سلامتتان پیش می‌آید را شناسایی کند. اگر مشکلی وجود داشته باشد، به یک بیمارستان ارجاع داده می‌شوید تا تحت نظر یک تیم مراقبت دیابت قرار بگیرید.

تغییر عادات سبک زندگی

اگر تشخیص داده شد که دیابت نوع دو دارید، یا اگر در معرض خطر ابتلا به این بیماری هستید، در قدم اول باید نگاهی به سبک زندگی و رژیم غذایی‌تان بیندازید، و در صورت لزوم در آن‌ها تغییراتی ایجاد کنید. سه موردی که باید به دقت مراقب آن‌ها باشید عبارتند از:

  • رژیم‌ غذایی
  • وزن
  • سطح فعالیت جسمانی

شما می‌توانید با تغذیه سالم، کاهش وزن (اگر اضافه وزن دارید) و ورزش مرتب، بدون نیاز به هرگونه درمان دیگری، سطح قند خونتان را در یک حد ایمن و سالم نگه‌دارید.

رژیم غذایی برای دیابت نوع دو

افزایش مقدار فیبر در رژیم غذایی دیابت و کاهش مصرف چربی، خصوصاً چربی‌های اشباع شده، به شما کمک می‌کند تا از دیابت نوع دو پیشگیری کرده، و اگر هم به این بیماری مبتلا هستید آن را کنترل کنید. شما باید:

  • مصرف خوراکی‌های پرفیبر مثل نان غلات کامل و غلات صبحانه، انواع لوبیا و عدس، و میوه‌ها و سبزیجات را افزایش دهید.
  • غذاهای دارای چربی پایین‌تر را انتخاب و مصرف کنید (به جای کره، روغن کرمانشاهی و روغن نارگیل از پَخشینه‌های کم چربی و روغن گیاهی استفاده کنید).
  • شیر خامه گرفته و نیمه خامه گرفته، و ماست‌های کم‌چرب مصرف کنید.
  • به جای گوشت‌های چرب یا فرآوری شده مثل انواع سوسیس و همبرگر، ماهی و گوشت‌های بدون چربی بخورید.
  • به جای سرخ یا کباب کردن غذاها آن‌ها را بپزید، آب‌پز کرده یا بخارپز کنید.
  • از خوراکی‌های پرچرب مثل مایونز، چیپس، پفک، شیرینی‌ها، نان‌های خامه‌ای و سمبوسه پرهیز کنید.
  • به جای کیک، بیسکوئیت، آجیل‌های سرخ شده و چیپس، از میوه‌ها، آجیل‌های بدون نمک و ماست کم‌چرب به عنوان میان وعده استفاده کنید.

وزن

اگر اضافه وزن دارید یا دچار چاقی مفرط هستید (شاخص توده بدنی معادل ۳۰ یا بالاتر دارید)، باید از طریق کاهش تدریجی مصرف کالری و افزایش فعالیت جسمانی‌تان، وزن کم کنید.

فعالیت جسمانی

داشتن فعالیت جسمانی نقش بسیار مهمی در جلوگیری از ابتلا به دیابت نوع دو دارد.

داروهای دیابت نوع دو

معمولاً دیابت نوع دو در طول زمان بدتر می‌شود. انجام تغییرات در سبک زندگی، مثلاً تعدیل رژیم غذایی و ورزش و فعالیت بیشتر، در ابتدا به شما کمک می‌کند تا سطح قند خونتان را کنترل کنید، اما این تغییرات برای دراز مدت کافی نیستند. بالاخره نیاز پیدا خواهید کرد که برای کنترل قند خونتان از داروها کمک بگیرید. در ابتدا، این داروها به شکل قرص هستند و گاهی اوقات نیاز است که چند نوع قرص مصرف شود. این داروها در مراحل بعد، انسولین و سایر داروهای تزریقی را نیز شامل می‌شوند.

متفورمین

معمولاً، اولین دارویی است که برای دیابت نوع دو مصرف می‌شود. این دارو مقدار گلوکزی که کبد در جریان خون آزاد می‌کند را کاهش داده و همچنین باعث می‌شود که سلول‌ها بیشتر به انسولین پاسخ بدهند. متفورمین برای بزرگسالانی توصیه می‌شود که در معرض خطر بالای ابتلا به دیابت نوع دو قرار داشته و علی‌رغم انجام تغییرات لازم در سبک زندگی‌شان، قند خونشان همچنان در حال رفتن به سوی دیابت نوع دو است.

سولفونیل اوره‌ها

سولفونیل اوره‌ها مقدار انسولین تولید شده توسط لوزالمعده را کاهش می‌دهند. موارد زیر نمونه‌هایی از سولفونیل اوره‌ها هستند:

  • گلی‌بن کلامید
  • گلی‌کلازید
  • گلیمپیرید
  • گلیپیزید
  • گلیکوئیدون

گلیتازون‌ها (تیازولیدیندیون‌ها، TZDها)

داروهای تیازولیدیندیون (پیوگلیتازون) سلول‌های بدن را نسبت به انسولین حساس‌تر می‌سازند، تا به این ترتیب گلوکز بیشتری از خون جذب شود. این داروها، معمولاً در کنار متفورمین یا سولفونیل اوره‌ها و یا هر دو استفاده می‌شوند.

گلیپتین‌ها (بازدارنده‌های DPP-4)

گلیپتین‌ها از تجزیه یک هورمون طبیعی به نام GLP-1 جلوگیری می‌کنند.

آگونیست‌های GLP-1

اکسناتید یک آگونیست GLP-1 است؛ یک داروی قابل تزریق که عملکردی مشابه هورمون طبیعی GLP-1 دارد.

آکاربوز

آکاربوز به افزایش بیش از حد قند خون بعد از خوردن غذا کمک می‌کند. این دارو میزان تجزیه کربوهیدرات‌ها و تبدیل آن‌ها به قند توسط دستگاه هاضمه را کاهش می‌دهد.

ناتگلیناید و رپاگلیناید

ناتگلیناید و رپاگلیناید محرک آزادسازی انسولین توسط لوزالمعده هستند. این داروها به طور معمول مورد استفاده قرار نمی‌گیرند، اما برای کسانی که وعده‌های غذایشان را طبق برنامه زمانی منظمی نمی‌خورند، گزینه مناسبی هستند.

 

نویسنده: وبگاه دیابت

اشتراک گذاری این نوشته

دیدگاه شما چیست ؟

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *